“Gemeenten mogen de jeugdzorg ingrijpend veranderen, ook als goed functionerende instellingen voor de moeilijkste jongeren erdoor kunnen gaan wankelen”.

Dit is de inleiding van een stuk in het NRC over het besluit van gemeenten om de aanbesteding te gunnen aan een nieuwe aanbieder van buiten de regio, terwijl de zorg van de huidige aanbieder als ‘uitstekend’ was beoordeeld.

Onbegrijpelijk. Jongeren die nu nog vlakbij huis intern zijn, blij zijn met de zorg die ze ontvangen en zonder bezoektijden hun familie kunnen ontvangen, zullen nu moeten verhuizen naar locaties van de nieuwe aanbieder ver van hun thuis.

Onwillekeurig moest ik denken aan het besluit van mijn eigen gemeente, Leiderdorp, om eveneens in zee te gaan met een club van buiten de regio, die alles rondom preventie en algemene welzijnsvoorzieningen (o.a mantelzorg, het WMO-loket, Pluspunt en Dwars: jeugd-en jongerenwerk) onder haar hoede krijgt. Het moet allemaal overzichtelijker, iedereen naar 1 loket én naar meer participatie en initiatieven vanuit de burgers.

Sinds de transitiewet in 2015, waarbij gemeenten verantwoordelijk werden voor de zorg, hoor je niet anders. Dat 3 jaar later blijkt dat de zorgkosten zijn gestegen én er veel persoonlijk leed is door de nieuwe regelgeving, maakt niet uit. Het roer moest om, het roer zál om.

Participatie dus is hét woord, buren, familie en vrienden moeten ervoor zorgen dat de zorgvrager zo lang mogelijk thuis zorg ontvangt. Dat zou wachttijden schelen, mensen voelen zich prettiger in hun vertrouwde omgeving én het zou kosten besparen.

Dat het eigenlijk alleen maar om het laatste ging, is wel duidelijk. Want, hoe kan het anders dat we maar doorgaan met zaken die niet blijken te werken:

  • Thuiszorg is steeds moeilijker te krijgen, mensen die het ontvangen krijgen steeds een ander gezicht in huis, die nauwelijks tijd heeft
  • Mantelzorgers raken overbelast
  • Wachtlijsten (met name in de psychiatrie) worden steeds langer

Terwijl het idee was dat het allemaal ‘zorg op maat’ moest worden, net zoals ‘individueel onderwijs’ ook zo’n speerpunt was, wordt alles om ons heen juist niet compacter of persoonlijker, maar krijgen we te maken met samenwerkingsverbanden en grote organisaties die de diverse specialisaties wel even van bovenaf zullen aansturen.

De werkwijze van deze grote jongens betekent vaak een enorme papierwinkel en afstand tot de werkvloer en zorgvragers. Mensen worden beoordeeld vanaf een formulier.

Zorg, dat gaat toch om mensen? Investeer dan ook in mensen. Goed opgeleide mensen, die weten wat er nodig is, zonder daarbij iedere minuut te moeten verantwoorden. Mensen die werkelijk betrokken zijn, omdat ze bekend zijn met de problematiek, de wijk, de regio.

Ik ben zeker niet de enige die dit roept. Zo langzamerhand zou ik wel eens van de beleidsmakers horen wat hun onderbouwde visie is op dit geheel en waarom ze deze lijn blijven volgen zonder dat daar het woord ‘geld’ aan te pas komt.

Want zorg is en blijft mensenwerk.